ANBI - Zin en Onzin van de Algemeen Nut Beogende Instelling

De betekenis doet veronderstellen dat het beogen op zich voldoende is voor het bepalen van de ANBI status. Of het doel bereikt wordt of niet, het streven is heel belangrijk.

Het geven van een cijfer, voldoende of onvoldoende, is vaak ook nog  bepaald door smaak of door persoonlijke voorkeuren of erger nog: vooroordelen. Het is bekend dat politieke en religieuze voorkeur vaak leidt tot het eenzijdig aanwijzen of afwijzen, het aanprijzen of verguizen van een ANBI. Discriminatie loert om de hoek.

De ANBI status is in onze ogen zinvol omdat het een no-nonsense status is die een einde maakt aan allerlei hooggespannen verwachtingen die zijn ingegeven door perfect mooie PR presentaties of het geringschatten van die activiteiten die wel uitmunten in eenvoud en soberheid maar in feite tot groot nut zijn voor de medemens.

De ANBI standaard kan, mits bewaakt door mensen die uitmunten in enerzijds zakelijkheid maar anderzijds ook in empathie met en zorg voor de medemens, tot groot nut zijn. Bewaking door de belastingdienst is een sterk punt als het gaat om de no-nonsens die daarvoor nodig is en ook omdat voor de belastingdienst iedereen en alles gelijk is.

De belastingdienst wordt niet gehinderd door de schone schijn van keurmerken die vaak een bepaalde belangengroep dienen. en zelfs ook bepaalde loterijen spekken.

De belastingdienst heeft ook bevoegdheden om in te grijpen waar nodig, terwijl keurmerken zulke bevoegdheden niet hebben of willen hebben. Het is echter zeer de vraag of belastingambtenaren, die gericht zijn op het bewaken en vullen van ís rijks schatkist wel de empathie en zorggerichtheid hebben die zo kenmerkend is voor de ANBI.

Wij bepleiten dan ook dat voor het bewaken van de ANBI status een orgaan in het leven wordt geroepen dat in enige mate lijkt op de Engelse Charity Commission.

Ook daarmee heeft de Engelse belastingdienst nauwe banden. Bijvoorbeeld: de giftenaftrek wordt door de belastingdienst rechtstreeks doorgestort naar de ANBI en niet naar de donateur.

Dat is veel beter dan het Nederlandse systeem. Ook beschermt de Charity Commission de ANBI tegen juridische manipulatie. Als de ANBI in orde is verklaard, kan niemand de ANBI voor de rechter dagen en daarmee op torenhoge juridische kosten jagen. Wie in Engeland een ANBI wil aanklagen, moet de staat aanklagen! De ANBI hoeft zich alleen aan de Charity Commission te verantwoorden. Daarin is wel de fundamentele representatie gewaarborgd gelijk aan die nu van de NL  ANBI wordt geŽist, echter wel via de website van de Charity Commission zelf. Dat waarborgt de uniformiteit en wie zijn  informatie niet tijdig indient, jawel, die krijgt na 2 waarschuwingen de bobbyís op zijn dak, maar blijft wel ANBI.

De ANBI vereisten van 1.1.2014 zijn wel een stap in de goede richting maar voor een zinvolle toepassing of invulling is veel meer leidraad nodig.